باید دید صاحبان آب تهران که مدت‌ها هرگونه آلودگی آن را رد می‌کردند، اکنون برای تامین سلامت مردم چه تدبیری خواهند اندیشید. ظاهراً سالم‌سازی آب منطقه یافت‌آباد که به عنوان نقطه سیاه اعلام شده نیز قریب به دو سال به طول خواهد انجامید. باید از اعلام آلودگی آب تهران خرسند بود یا نه؟

هنوز سرنوشت برنج‌های آلوده به نتیجه نرسیده است و کشمکش ادامه دارد که آب تهران نیز آلوده اعلام می‌گردد. وزیر بهداشت از زنان باردار می‌خواهد از مصرف شرب آب تهران خودداری کنند، چرا که این آب استاندارد نیست، اما مسئولین دیگری این خبر را تکذیب می‌کنند.

ماجرا از آن‌جا آغاز شد که وزیر بهداشت در یک نشست تخصصی با معاونان آموزشی دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور، مسائل چندی را مطرح نمود. از جمله این که در آن جلسه گفت: «به دلیل اینکه درصدی از آب شرب تهران نیترات بالایی دارد بنابراین توصیه می شود برای جلوگیری از عوارض آن زنان باردار و کودکان شیرخوار از آب بطری استفاده کنند. میزان بالای نیترات در آب شرب بسیار خطرناک است و برای کودکان شیرخوار بیماری های خطرناکی را ایجاد می کند و ممکن است رشد آنها را به خطر اندازد».

دستجردی البته در آن‌جا خبر از تلاش وزارت نیرو برای حل این مشکل از طریق رقیق کردن آب سخن گفته بود. این نخستین بار نیست که شائبه آلودگی آب تهران در رسانه‌ها مطرح می‌شود. در پاییز 87 نیز اصغر ریاضتی، مدیرعامل وقت شرکت فاصلاب شهری تهران در جلسه شورای شهر اعلام کرده بود که چرخه آب سالم در تهران وجود ندارد و گفته بود: «وجود نیترات در آب موجب افزایش بروز سرطان در بین مردم می‌‏شود چراکه این ماده به راحتی به منابع زیرزمینی آب نفوذ می‌‏کند».

یک سال بعد نیز مجدداً این خبر منتشر شد، اما وزارت بهداشت در آن زمان سلامت آب تهران را تایید کرد. در آذرماه 88 این خبر به صورت تلویحی از سوی معاون وزیر نیرو اعلام شد که از مردم خواست برای مصرف روزانه از آب معدنی استفاده کنند. 

معصومه ابتکار، که رئیس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران است با تاکید بر این درخواست معاون وزیر نیرو گفت: «اخیرا معاون وزیر نیرو نیز به مردم توصیه کرده بود از آب معدنی برای مصرف روزانه استفاده کنند. این نشان می‌دهد که آب شرب تهران بهداشتی نیست و اگر سالم است، چرا چنین توصیه‌ای به مردم می‌شود؟»

با این‌حال حرف رئیس سازمان محیط زیست در دوران اصلاحات جدی گرفته نشد، و خانم وزیر بهداشت در واکنش به آن اعلام کرد: «2‌ماه پیش دستور آزمایش و بررسی آب تهران را صادر کردم که بر اساس آن مشخص شد میزان نیترات آب تهران در حد مجاز است». 

وحید دستجردی گفته بود اگر لازم باشد مجددا دستور بررسی آب تهران داده می‌شود. سرانجام نیز وزارت نیرو خبر درخواست استفاده مردم از آب معدنی را تکذیب کرد.

امّا این بار وزیر بهداشت بود که سلامت آب تهران را زیر سوال برد و در واکنش به آن مجید نامجو گفت: «آب شرب تهران سالم است و موضوع آلودگی آن به نیترات "شوی رسانه‌ای" بود». 

نامجو گفته بود در همه آب‌ها نیترات وجود دارد، امّا مهم آن است که این نیترات در حد مجاز باشد. وی هم‌چنین رسانه‌ها را به عدم امانت‌داری در نقل سخنان وزیر بهداشت متهم کرد. حرفی که با واکنش روزنامه جهان صنعت روبرو شد تا در سرمقاله خود بنویسد: «چگونه است که رسانه‌ها نباید سخنان وزیر بهداشت را منتشر کنند و فقط حرف‌های آقای نامجو را باید منتشر کنند؟ بهتر نیست حضرات اول اختلاف‌هایشان را در دولت حل کنند و بعد نوک پیکان حمله را متوجه رسانه‌ها کنند تا ما هم به اصطلاح شو اجرا نکنیم؟»

اگرچه وزیر نیرو بر سلامت آب تهران تاکید کرد و به دنبال آن مرتضی تمدن، نماینده پیشین مردم شهرکرد و استان‌دار کنونی تهران اعلام کرد که «آب تهران بی‌صاحب نیست» و «آب شرب تهران روزی سه مرتبه از لحاظ وجود ذرات آلوده همچون نیترات بررسی می‌شود»؛ با این حال وزیر بهداشت و رئیس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران از این مسئله کوتاه نیامدند.

دستجردی در پرسش مجددی که از وی شد در این خصوص گفت: «من یقین دارم که دوستان در وزارت نیرو هم زحمت می‌کشند و تمام سعی خود را به کار می‌گیرند تا به طرق مختلف از جمله رقیق سازی آب سالم به دست مردم برسد. ضمن اینکه من باز هم تکرار می‌کنم این آب برای شرب مردم عادی آب سالمی است و تمام مردم در همه رده‌های سنی می‌توانند از آن استفاده نمایند تنها زنان باردار و کودکان از استفاده آن منع می‌شوند».

با این حال معصومه ابتکار گفت نمی‌توان سلامت 8.5 میلیون شهروند تهران را نادیده گرفت و عنوان کرد: «علاوه بر بالا بودن میزان نیترات آب شرب تهران میزان مواد آلی خطرناکی همچون‌ TOC نیز در آب بالاست. این مواد ترکیبات بقایای نیتراته هستند و امروز عامل مهمی در تعیین کیفیت آب براساس استانداردهای جهانی محسوب می‌شوند».

به دنبال این اظهارات، علیرضا مرندی، وزیر اسبق بهداشت و نماینده مردم تهران به خبر گفت: «هنوز آب تهران را می‌توان نوشید. اما برای افرادی که از آب چاه استفاده می‌کنند مصرف آب در برخی مناطق خطرآفرین است». وی افزود: «آب سدها هم در شرف آلودگی است و نمی‌توان آلودگی آب تهران را هر روز بیشتر از روز قبل انکار کرد».

با این حال اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس وارد قضیه شده‍اند و نهایتاً پس از یک جسله ساعته با حضور سئولان وزارتخانه‌های بهداشت و نیرو، آب منطقه یافت‌آباد به عنوان نقطه سیاه آلوده اعلام شد و بطری‌های آب رایگان در این منطقه توزیع شد.

باید دید صاحبان آب تهران که مدت‌ها هرگونه آلودگی آن را رد می‌کردند، اکنون برای تامین سلامت مردم چه تدبیری خواهند اندیشید. ظاهراً سالم‌سازی آب منطقه یافت‌آباد که به عنوان نقطه سیاه اعلام شده نیز قریب به دو سال به طول خواهد انجامید.