آزادسازی مهران، پایانی بر استراتژی دفاع متحرک رژیم صدام
بی تردید عموم حماسههای رزمندگان در طول 8 سال دفاع مقدس به لحاظ نوع و ماهیت و نیز نتایج ناشی از آن ارزش و ظرفیت ماندگار شدن در تاریخ را دارد. عملیاتی مانند فتح خرمشهر، عبور از اروند، فتح فاو، شکست حصرآبادان و... در زمره این حماسههاست. در طول سالیان گذشته شماری از این حماسهها با توجه خاص رسانهها مواجه شده اند لیکن برخی دیگر از آنها آنگونه که شایسته است توسط رسانهها مورد توجه قرار نگرفته کمتر معرفی شده اند. فتح غرورآفرین مهران در عملیات کربلای 10 از جمله آن حماسههاست. سالروز این عملیات سرنوشت ساز را به تازگی پشت سر گذاشتیم. این در حالی است که ضرورتاشنایی عموم بخصوص نسل جوان با چنین وقایعی در تاریخ دفاع مقدس بیش از پیش مهم و لازم می نماید. در این رابطه توجه خوانندگان گرامی صفحه « ستارهها» را به تحلیلی در خصوص این عملیات جلب می نماییم: به دنبال عملیات غافلگیرکننده والفجر ٨ و تصرف شهر استراتژیک فاو توسط رزمندگان اسلام و به هم خوردن توازن سیاسی – نظامی به نفع جمهوری اسلامی، رژیم عراق شیوهای جدید برگزید و درصدد فعال شدن در جبهه زمینی و موضع تهاجمی برآمد و این استراتژی را بعد ازاشغال مهران، به استراتژی دفاع متحرک نامگذاری کرد. عراق میکوشید تا با ادامه عملیاتهای خود، نقاط دیگری را تصرف کند. ادامه چنین وضعیتی میتوانست عواقب وخیمی را هم از بُعد نظامی و هم از بُعد سیاسی برای جمهوری اسلامی ایران به دنبال داشته باشد. بر همین اساس، برای مقابله با حرکت جدید عراق، انجام عملیات برای آزادسازی شهر مهران و ارتفاعات آن مورد تاکید قرار گرفت. این استراتژی بعد از باز پس گیری منطقه والفجر ٩ (منطقه چوارتا) که از تاریخ ١٦/١٢/٦٤ شروع شد، در تاریخ ٢٧/٤/٦٥، با آزادسازی مهران به اوج خود رسید و با ضربه سختی که دشمن در جریان این آزادسازی متحمل شد، پایان یافت. از هنگام شروع تهاجم جدید ارتش عراق، وحدت و همدلی نیروهای رزمنده ایرانی به شکل زیبایی جلوه گر شد و برادران ارتشی، سپاهی و بسیج مردمی پا به پای هم در مقابل تهاجم دشمن به مقاومتی دلیرانه دست زدند. ارتش عراق، ساعت یک بامداد ٢٧/٢/٦٥، در منطقه مهران دست به تهاجم زد و شهر و حومه آن و برخی از ارتفاعات منطقه را تصرف کرد. در این زمان واحدهای ارتشی، مرکب از ٦ گردان پیاده و ٢ گردان زرهی، مسئوولیت خطوط پدافندی را در این منطقه به عهده داشت و نیروهای سپاه نیز پشتیبانی از این منطقه را به طور کامل بر عهده گرفته بود بازپس گیری شهر مهران و سلسله ارتفاعات قلاویزان و دستیابی به مرز و تامین کل منطقه هدف این عملیات بود. منطقه عملیاتی از جنوب به ارتفاعات قلاویزان، از شمال به ارتفاعات نمه کلان کوچک، از غرب به امتداد غربی ارتفاعات قلاویزان و پاسگاه مرزی بهرانآباد و از شرق به جاده مهران – دهلران منتهی میشد. پس ازاشغال مهران، استحکامات و موانع متعددی توسط دشمن ایجاد شد. در محور شمالی (جاده ایلام – مهران و باغ کشاورزی) هفت ردیف مین همراه با کانال و بیش از پنج ردیف سیم خاردار رشتهای وجود داشت. در محور میانی(حد فاصل رودخانه گاوی و جاده دهلران – مهران) به لحاظ کوهستانی بودن منطقه، استحکامات نسبتا ضعیف بود. در محور جنوبی(ارتفاعات قلاویزان) سنگرهای کمین و در بعضی شیارها، یک ردیف سیم خاردار و مین وجود داشت. مرحله اول عملیات در ساعت 30 :22 روز٩/٤/٦٥ با رمز یا ابا الفضل العباس، ادرکنی آغاز شد و نیروهای اسلام در اغلب محورها خطوط دشمن را شکسته و تا قبل از روشنایی صبح ضمن انهدام بیش از ١٠ گردان پیاده عراق، اهداف مرحله اول و قسمتی از مرحله دوم عملیات را به تصرف درآوردند. ساعاتی بعد، دشمن با به کارگیری نیروهای احتیاط خود به محور امامزاده سید حسن پاتک کرد که با مقابله قوای خودی خنثی شد. سپس، یگانهای خودی با مشاهده از هم گسیختگی نیروهای دشمن، عملیات را بدون وقفه ادامه دادند. در شب دوم، تمامی یگانهای عمل کننده ضمن پیشروی در باقی مانده محدوده مرحله دوم عملیات، تا قبل از روشنایی صبح، خط سراسری – از هرمزآباد تا شیار مگ سوخته – را کاملا تامین کرده و مقداری از محدوده مرحله سوم عملیات را نیز تامین کردند. از آغاز روز دوم (١١/٤/٦٥) عملیات در تمامی محورها ادامه یافت و نیروهای رزمنده ضمن به اسارت درآوردن تعدادی از نیروهای دشمن، به باغ کشاورزی وارد شدند و سپس در حدود ساعت ١٢ این روز نیز شهر مهران آزاد شد. ساعت شش صبح روز سوم، دو تیپ گارد ریاست جمهوری به ارتفاع ٢١٠ پاتک کرد و پس از یک درگیری سخت ارتفاع مذکور را تصرف کرد. به همین خاطر، نیروهای خودی مستقر در این منطقه حدود ٢٠٠ متر عقب آمدند. در ادامه عملیات، رزمندگان از محورهای قلعه کهنه و فرخآباد به طرف تپههای غلامی و پاسگاه دراجی حرکت کرده، ضمن پاکسازی کامل منطقه، تعداد زیادی از نیروهای دشمن را به اسارت درآوردند در جریان مرحله چهارم عملیات که از ساعت ٢٤ روز١٢/٤/٦٥ آغاز شد، با ورود قوای خودی به روستای فیروزآباد، دشمن عقبنشینی کرد. سپس خاکریزی از فیروزآباد تا یالهای ارتفاعات قلاویزان احداث کردند. درگیری، همچنان در اطراف ارتفاعات ٢٢٣ ادامه داشت و دشمن، فشاری قابل ملاحظه در نقاط مختلف وارد کرده، تنها ارتفاعات فوق را در تصرف خود نگه داشته بود. حدود ساعت ٧ صبح روز چهارم (١٣/٤/٦٥) پاتک شدید دشمن روی ارتفاعات قلعه آویزان – به منظور تصرف قله ٢٠٠ – شروع شد؛ لیکن با مقاومت و حملات پی در پی قوای خودی، این پاتک شکست خورد. در روز پنجم، ارتفاع ٢١٠ مجددا به تصرف نیروی خودی درآمد و در سحرگاه روز ششم نیز رزمندگان در مرحله پنجم عملیات با حمله به ارتفاع ٢٢٣، ضمن تامین اهداف تعیین شده، قرارگاه تاکتیکی لشکر ١٧ زرهی عراق را به تصرف درآوردند. در تاریخ ١٨/٤/٦٥، علاوه بر تصرف باقیماندههای غربی ارتفاع ٢٢٣، قرارگاه تاکتیکی تیپ ٢٤ مکانیزه عراق منهدم و فرمانده آن به همراه تعدادی دیگر اسیر شد. این عملیات، منطقهای به وسعت ١٧٥ کیلومترمربع از خاک ایران و نیز عراق شامل شهر مهران و روستاهای اطراف آن، جاده دهلران – مهران – ایران، ارتفاعات حساس و سرکوب قلاویزان و حمرین و نیز دو پاسگاه مرزی آزاد شد.هم چنین عقبههای دشمن از جمله شهرهای بدره و زرباطیه در دید و تیررس قوای خودی قرار گرفت. در این عملیات، ١٢١٠ نفر از نیروهای دشمن اسیر شدند
ارسال مطلب به دیگران
نسخه قابل چاپ
